De spoorwegbranche kent veel functies en taken. Het uiteindelijke product, het vervoeren van reizigers en de - wettelijk vastgelegde - veiligheidsaspecten brengen dat met zich mee. Een vast team van Arbo Unie met speciaal voor de sector opgeleide en geregistreerde professionals staat klaar om te adviseren over arbeidsrisico's en inzetbaarheid.
Preventie
In de transport heeft men te maken met een hoge belasting van het bewegingsapparaat en zoals blijkt uit veel voorkomende klachten: een hoge psychosociale belasting. Op dit vlak heeft Arbo Unie veel ervaring. Door jarenlange samenwerking met brancheorganisaties en transportondernemingen kennen we de specifieke wensen van de branche. Hier hebben wij ons aanbod van diensten op afgestemd. Onze dienstverlening op het gebied van preventie, beheersing van verzuim en
re-integratie binnen de branche heeft de afgelopen jaren geleid tot een relatief laag verzuim en flinke kostenbesparingen bij onze klanten.
Verzuim
We hebben een actieve benadering van verzuimbegeleiding. Niet kijken wat iemand niet kan, maar zoeken naar wat iemand nog wel kan. Zo proberen we geregeld langdurig afwezigen in een andere functie weer laten beginnen om ze uiteindelijk weer in hun eigen functie te krijgen. Met goed resultaat. De tussen de Nederlandse Spoorwegen en Arbo Unie ingezette samenwerking heeft vanaf medio 2004 geresulteerd in een daling van het verzuim van enkele procenten. Met name de snelheid binnen de strak afgesproken begeleidingsvormen, en de wijze om 'niet medisch verzuim' te voorkomen en aan te pakken hebben hun vruchten afgeworpen.
Arbeidsrisico's
In deze branche moet men voortdurend alert zijn op situaties die direct ingrijpen vereisen. Bij vertragingen en verstoringen moet direct gehandeld worden en is er nauwelijks tijd voor overleg. Met name het rijdende personeel zoals machinisten en rangeerders, maar ook onderhoudspersoneel dat aan en op het spoor werkt, moet continue op hun qui vive zijn en blijven. Dit in het belang van hun eigen veiligheid én dat van de reizigers.
Verder ondervindt servicepersoneel, zoals conducteurs en voorlichters steeds vaker hinder van agressie en geweld, zowel verbaal als fysiek.
Spoorwegpersoneel moet specifieke kennis hebben van de invloed van medicatie, alcohol en drugs op de mate van bewustzijn en reactiesnelheid, de impact van van buiten komende gebeurtenissen (agressie en geweld, ongelukken, zelfdodingen) en de arbeidsomstandigheden van elke dag. Vandaar dat de Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW) de bevoegdheid om spoorwegpersoneel met een veiligheidsfunctie (machinisten, onderhoudspersoneel, treindienstleiders) medisch te keuren alleen geeft aan artsen die praktijkervaring hebben met het werken op en aan het spoor. De bedrijfsartsen van Arbo Unie die voor de Nederlandse Spoorwegen, ProRail en andere sporende bedrijven werken, worden hierin opgeleid. Arbo Unie is de grootste door het IVW gecertificeerde landelijk opererende instantie. Voor functies met bijzondere functie-eisen zijn regels voor een aanstellingskeuring.
Inzetbaarheid
Zijn er nog meer factoren die de inzetbaarheid van spoorwegpersoneel kunnen beïnvloeden?
Naast bovengenoemde arbeidsrisico's kent de spoorwegbranche een zogeheten dubbele onregelmatigheid. Spoorwegbedrijven kennen vroege-, late- en dagdiensten. Dat betekent voor het personeel voortdurend omschakelen. En binnen deze diensten zit nog een onregelmatigheid, veroorzaakt door het spoorboekje waarin vertrek- en aankomsttijden zijn geregeld. Dat kan tot gevolg hebben dat men verschillende begintijden heeft, omdat men aan verschillende trajecten gekoppeld wordt. Deze dubbele onregelmatigheid kan een stevige wissel trekken op de inzetbaarheid van personeel.
Branchecentrum en helpdesk
Binnen Arbo Unie bestaat het branchecentrum Transport om onze adviseurs te ondersteunen bij de dienstverlening aan transportbedrijven. Alle kennis over zaken als contracten en specifieke beroepsrisico’s komt daar samen. Vanuit dit branchecentrum worden onderscheidende en branchespecifieke diensten en producten ontwikkeld. De helpdesk vormt een ideale vraagbaak voor alle vragen over veiligheid, gezondheid en welzijn op het gebie d van transport.
Producten
Vanuit de behoefte van onze klanten hebben we speciaal voor deze branche diverse diensten en producten ontwikkeld:
• advisering over ergonomie en zitinstructie
• voorlichting op het gebied van fysieke belasting
• training van de medewerkers om het totale spierstelsel sterker te krijgen (in combinatie met een Lifestyle programma).
• een cursus stresspreventie voor planners
• traumabegeleiding (ook in de acute fase)
• branchegerichte periodiek arbeidsgezondheidskundige onderzoeken (PAGO’s)
• een Risico-Inventarisatie & Evaluatie, uitvoeren en opstellen. Specifiek gericht op de brancherisico’s
• Aanstellingskeuringen
